Paul Smith

Het Katern/Interview
English text (lees onderaan in het Nederlands)

International Design lover, culture addict, but not Dutch?
Enjoy this foreigner-friendly excerpt of our main stories.

With British understatement and self-mockery, the King of Stripes is opening a shop in Amsterdam. An occasion for a conversation with EH&I’s Jack Meijers about PS men, cycling and Tony Blair’s cufflinks.

Sure enough, there he comes, pedalling away. Swerving along the pavement of the P.C. Hooftstraat on a hip racing bike. To please the photographer the cyclist raises his legs – adorned in colourful striped socks – ostentatiously in the air. The image of approachability and the friendly down-to-earth outlook cultivated by Paul Smith (b. 1946,
Nottingham) turn out not to be a rehearsed PR strategy. The designer who has shaken up the catwalks of Paris and Milan for 35 years with his subversive take on the self-congratulatory fashion world is always in for a laugh. More than that: this predilection for small pleasures is exactly the reason he ‘fell into the business’ in the late 1960s, as he puts it himself.

Paul Smith (portrait: Sandro Sodano)

Today Sir Paul is making a stop in Amsterdam, on his way to Frankfurt, for the opening of his first Dutch shop in the P.C. Hooftstraat. The P.C.? This is unusual, because he normally doesn’t opt for the same street as Armani, Cartier and other familiar luxury brands. ‘I like unexpected places. But sometimes market conditions force you to be cautious and pick a prestigious address. Beyond my own creative adventure I care about the jobs of 2,000 employees. Although quirky shops full of weird things in unpredictable locations are a great fit for us, of course. In this case the wooden façade is what convinced me, by the way.
Have you noticed how beautiful it is?’ I confess to him that I spent more time than usual in front of the mirror this morn-ing. Unsure about the shirt I should put on for this meeting. ‘You shouldn’t have bothered,’ he says. ‘I’m interested in your mind and what you have to say, not in what you’re wearing.  
Chic or shabby? I couldn’t care less.’ I refuse to be put off by this evasion. I want some style advice: Can I get away with this black-and-white cotton check? Or is it too safe, too grey a choice? He reassures me: ‘As long as you feel comfortable, it’s fine. If you were a banker, then you might need some help. But you’re not a banker. So just be yourself. Trust me: it’s that simple.’

(Fotocredits: RVDA)

Why did it take four decades before you opened a shop in Amsterdam? Do you have so little faith in the taste of the Dutch public? ‘Ha-ha, no. To be honest I have no idea. To put your mind at ease: it took nine years before I opened my first shop outside Nottingham, in London.’ Paul Smith launches into the story he’s told many times before. How his life started when he was 11, when his father gave him a racing bike. ‘That bike, that was the way to freedom. I dreamt of a career as a professional racing cyclist. A terri-ble collision with a car put me in the hospital for months. Goodbye career. After I was released I arranged to meet some people I’d met at the hospital in a local pub. It turned out to be the hangout for artistic types from the art academy. They talked about Bauhaus, Kandinsky, Le Corbusier.’

Eddy Merckx, Jacques Anquetil and other cycling legends suddenly had competition from Andy Warhol and David Hockney? ‘It opened up a whole new world for me. If you could actually make money from something that cool?! Without any experience or relevant training I offered to be the business partner of a girl who had plans for a fashion shop. Well, I say “shop” . . . It was more a kind of box, only open on Fridays and Saturdays. The rest of the week I did a little bit of everything to make money. In the shop we could do whatever we liked, because we didn’t depend on it financially. That’s a lesson for beginners: “If you want to have a cool job, do a not so cool job as well.”’

That first shop in Nottingham is where you met your current partner, Pauline Denyer. ‘Pauline came from the Royal College of Art and had a background in couture and knew all about scale, proportions and the qualities of material. She talked about stitching and workmanship as if it were architecture. That was really good for us.’

The Swinging Sixties were still in full swing. ‘It was a fantastic, uninhibited time. After the stuffy, cautious 1950s we had the chance to experiment. Fashion had always been the domain of the upper class. The fashion aspirations of bands like The Kinks, the Small Faces and The Who changed all that. They were the kind of guys who would ring up their father’s tailor and ask him to sew a suit jacket out of a piece of chintz curtain fabric. A totally new way of doing things! Suddenly it was about freedom and self-expression, with a dedication and enthusiasm I have never seen again. That’s why I don’t think floral patterns are feminine – they’re pure rock ’n’ roll! Even today you won’t find as many people in bizarre outfits anywhere in the world as in England. 1968 Paris was a political, ideological revolution. In London it was more about a visual revolution. Very radical.’
Initially you worked with existing fabrics right off the bolt. ‘By then I’d done an apprenticeship with a tailor from the old school. The beauty of this business is that you can do a whole lot with just scissors, fabric and thread. Since we could only af-ford fabrics that were in stock, we had to think of something to differentiate ourselves. I had no problem wandering off the beaten path, because I didn’t even know what it was. So we went for small, unexpected things: an unusual button, a prominent seam, a joke in the lining.’
Savile Row meets Mr Bean. ‘That’s what I call it, yes. Or: classic with an unex-pected twist.’

The British capacity for self-mockery and understatement is perhaps the key to Paul Smith’s success. The designer is neither an unapproachable fashion icon nor a brand like most others in the industry. ‘I started out as an outsider – perhaps that’s an advantage.
If you want, we can stop discussing fashion right now and just talk about cycling, music, photography, comic strips or the carnival. That curiosity is useful to me every single day. It’s no accident my slogan is: “You can find inspiration in anything.” And if you can’t, you need to look again. I always carry paper and a camera. On the off chance that I’ll see something or get an idea. I’m also a collector. The office in London is a hoard of things, souvenirs from travels or crazy stuff sent through the post. It’s hard to get out, once you’re in there.’

(Fotocredits: RVDA)

As well as the designer you are also the main shareholder and chief executive. ‘I juggle with hats. Oh, you know, there are better designers and better manag-ers, but I’m managing to keep things in balance. Absorb, observe and never lean back. I start my day early in the morning by swimming laps in the pool. The other day, in the changing rooms, a man came up to me. I looked him up and down and decided: a banker. He asked: “Mr Smith, how do you manage to steer your own course so independently?” I answered that I started out without great expectations. That after that we grew step by step, put our heart and soul into it and never begged the bank for money. We’ve never flirted with takeover offers. Do you know what he said? “You must have needed a lot of patience.” That one little sentence reveals what’s wrong today. Good things hardly get any time to prove themselves. Everything has to be an instant success.’

So thank God for the crisis? ‘Perhaps it will bring an end to overconsumption and greed. I hope we’re going to start focusing on what really matters in this life. My ambitions have always been attainable: to have a nice day.’
A few Paul Smith ties, shoes and suits will help me on my way? ‘That de-pends. Men who buy Paul Smith want to deviate from the norm. But not too much. Not too eccentric, at most a little bit silly. We like to work with visual jokes: old type-writer keys as cufflinks, or the map of London in a rubber shoe sole. That appeals to a wide audience. My customers include Bryan Ferry and Paul Weller, but also bankers, politicians and even journalists.’
Sometimes the little bit extra is hidden on the inside. ‘Tony Blair thought he was wearing a simple white shirt. But during an official visit with President Bush he was mortified to discover that there were pictures of pin-ups on the cufflinks.’

You’re known as the King of Stripes. Where does this stripe mania come from? ‘When we started printing our own fabrics, I was so thrilled about the possibilities that I wanted to pull out all the stops. It was hard to choose, which is why there are so many stripes. To be honest I’m a little sick of them. They’re so successful that it’s becoming predictable. Paul Smith is more than stripes.’
The collections are steeped in your ideas, humour and personality. You’ll probably live to be 110. But there will come a day . . . ‘When I’m not around any-more. I have a lot of faith in the designers who work for us. But who knows, maybe at that point Paul Smith will become a brand like any other.’

Interview Jack Meijers

‘Het kostte me geen moeite van de gebaande paden af te wijken. Omdat ik die niet kende’
Paul Smith Karpet Swirl van Paul Smith, gemaakt van 100% Tibetaanse wol, is volledig met de hand geknoopt. (fotocredits: Paul Smith Rug Company)

Nederlandse tekst

Paul Smith

Met Brits understatement en zelfspot streek the King of
Stripes neer in Amsterdam. Aanleiding voor een gesprek met EH&I’s
Jack Meijers over PS-mannen, wielrennen en de manchetknopen van Tony

En ja hoor, daar komt hij al aantrappen. Op een hip racefietsje over het trottoir van de P.C. Hooftstraat zwierend. Om de fotograaf te plezieren, tilt de coureur zijn benen – mét bonte streepjessokken – demonstratief in de lucht. Het imago van benaderbaarheid en de vriendelijke down-to-earth mentaliteit van Paul Smith (1946, Nottingham) blijkt geen ingestudeerde pr-strategie. De ontwerper die de catwalks van Parijs en Milaan
al zo’n vijfendertig jaar lang wakker houdt met zijn subversieve kijk op het zelfvoldane
modewereldje, is altijd in for a laugh. Sterker nog: die hang naar kleine genoegens is precies de reden dat hij eind jaren zestig pardoes in het vak belandde.
‘I fell into the business,’ noemt hij dat zelf.

Onderweg naar Frankfurt maakt Sir Paul vandaag een tussenstop in Amsterdam voor de opening van zijn eerste Nederlandse winkel, in de P.C. Hooftstraat. De P.C.? Dat is opmer-
kelijk, omdat hij doorgaans niet dezelfde straat kiest als Armani, Cartier en andere bekende luxe merken. ‘Ik houd van onverwachte plekken. Maar soms dwingen marktomstandigheden je om voorzichtig te zijn en een prestigieuze locatie te kiezen. Behalve om mijn eigen creatieve avontuur geef ik om de banen van tweeduizend employés.
Al passen quirky shops vol rare spullen op onvoorspelbare plekken natuurlijk erg bij ons. In dit geval heeft de houten voorpui me trouwens over de streep
getrokken. Is het je opgevallen hoe fraai die is?’
Ik beken hem dat ik vanochtend langer dan gebruikelijk voor de spiegel heb gestaan.
Onzeker over de blouse die ik naar dit rendez-vous zou aantrekken. ‘Had je niet hoeven doen,’ zegt hij. ‘Ik ben geïnteresseerd in je brein en in wat je te vertellen hebt, niet in het jasje dat je draagt.

Modieus of sjofel? Maakt me niks uit.’ Met die schijnbeweging neem ik geen genoegen. Ik verlang een stijl-advies: kan het zwart-witte
blokjeskatoen door de beugel? Of is het een al te veilige, grijze keuze? Hij stelt me gerust:
‘Zolang jij je op je gemak voelt, is het prima. Was je nou een bankier, dan kon je wel wat hulp gebruiken. Maar je bent geen bankier. So just be yourself.
Geloof me: zo eenvoudig is het.’

Waarom duurde het vier decennia voor u met een eigen winkel in Amsterdam neerstreek? Heeft u zo weinig vertrouwen in de smaak van het Nederlandse publiek? ‘Haha, nee. Eerlijkgezegd zou ik het niet weten. Ter geruststelling: het heeft ook negen jaar geduurd voor ik in Londen mijn eerste winkel buiten Nottingham opende.’
Paul Smith steekt van wal met het verhaal dat hij al vaker vertelde. Hoe zijn leven begon op zijn elfde, toen zijn vader hem een racefiets gaf. ‘Die fiets, dat was de weg naar de vrijheid. Ik droomde van een loopbaan als profwielrenner. Door een fatale aanrijding met een auto belandde ik maandenlang in het ziekenhuis. Einde carrière. Na mijn ontslag sprak ik in een plaatselijke pub af met een stel mensen die ik in het ziekenhuis had ontmoet. Het bleek de plek te zijn waar artistieke types van de kunstacademie rondhingen. Ze voerden gesprekken over Bauhaus, Kandinsky, Le Corbusier.’

Eddy Merckx, Jacques Anquetil en andere wielrencoryfeeën kregen ineens concurrentie van Andy Warhol en David Hockney? ‘Er ging een wereld voor me open. Als je met zoiets cools toch eens je geld kon verdienen? Zonder enige ervaring of relevante opleiding wierp ik me op als zakenpartner van een meisje dat plannen had voor een modewinkel. Nou ja, winkel… Het was meer een soort doos, alleen geopend op vrijdag en zaterdag. De rest van de week deed ik van alles en nog wat om aan geld te komen. In de winkel konden we eigenwijs onze gang gaan, omdat we er financieel niet van afhankelijk waren. Dat is een les voor beginners: ‘If you want to have a cool job, do a not so cool job as well.’
In die eerste winkel in Nottingham ontmoette u uw huidige partner, Pauline Denyer. ‘Pauline kwam van het Royal College of Art, had een achtergrond in couture en wist alles over proporties en materiaalkwaliteit. Ze praatte over stiknaden en afwerking alsof het over architectuur ging. Dat konden we goed gebruiken.’
De swinging sixties hingen nog in de lucht. ‘Het was een fantastische, onbekommerde tijd. Na de bedompte, voorzichtige jaren vijftig kregen we de kans om te experimenteren.
Mode was altijd het domein van de upperclass geweest. Met de modeaspiraties van bands als The Kinks, The Small Faces en The Who kwam daar verandering in. Dat soort gasten belden de kleermaker van hun vader of hij uit een bonte lap gordijnstof een colbertje kon naaien. Een totaal nieuwe benadering! Ineens ging het over vrijheid en zelfexpressie, met een inzet en enthousiasme zoals ik nooit meer heb gezien. Daarom vind ik bloemmotieven niet vrouwelijk, het is pure rock-’n-roll! Nog steeds vind je nergens ter wereld zoveel bizar uitgedoste types als in Engeland. Keer op keer verbaas ik me over het vernuft en de vindingrijkheid van elke nieuwe generatie. In andere landen vind je waarschijnlijk meer goed geklede mensen, maar die zien er allemaal hetzelfde uit. Buitenissigheid en extravagantie zijn onlosmakelijk verbonden met de Engelse cultuur. Je kunt dus stijlvol zijn, zonder dat je over bakken geld beschikt. Parijs 1968 was een politieke, ideologische omwenteling. In Londen ging het eerder om een visuele revolutie. Heel radicaal.’

Aanvankelijk werkte u met bestaande stoffen van de rol. ‘Inmiddels was ik in de leer gegaan bij een kleermaker van de oude stempel. Het mooie van dit vak is dat je met schaar, stof en draad heel ver kunt komen. Omdat we alleen voorraadstoffen konden betalen, moesten we iets bedenken om ons te onderscheiden. Het kostte me weinig moeite van de gebaande paden af te wijken, omdat ik die niet eens kende. Daarom zochten we het in kleine, afwijkende dingen: een aparte knoop, een opvallende naad, een grapje in de voering.’ Savile Row meets mister Bean. ‘Zo noem ik het inderdaad. Of: classic with an unexpected twist.’ Het Britse vermogen tot zelfspot en understatement is misschien dé sleutel tot het succes van Paul Smith. De ontwerper is geen onbereikbaar mode-icoon, geen merk zoals de meeste anderen in deze branche. ‘Ik ben als outsider begonnen, misschien is dat een voordeel. Als je wilt, praten we geen minuut langer over mode en hebben we het alleen nog over wielrennen, muziek, fotografie, strips of de kermis.’
Vooruit, een sportief intermezzo. Hoe groot acht u de kans dat ooit nog eens een Brit de Tour de France wint? ‘Bradley Wiggins is dit seizoen in vorm. Hij zou straks zomaar eens met het gele tricot in Parijs kunnen eindigen. Finally!’ Die nieuwsgierigheid naar van alles en nog wat komt u elke dag van pas. ‘Mijn slogan luidt niet voor niets: ‘You can find inspiration in anything.’ En lukt dat niet, dan moet je gewoon nóg een keer kijken. Ik heb altijd papier en een fototoestel bij me. Voor het geval ik iets zie of een inval krijg. Bovendien ben ik een verzamelaar. Mijn werkkamer in Londen is een opeenstapeling van dingen, souvenirs van reizen of crazy stuff die per post is opgestuurd. It’s hard to get out, once you’re in there.’

Naast designer bent u hoofdaandeelhouder en chief executive. ‘I juggle with hats. Ach, weet je, er zijn betere ontwerpers en betere managers, maar het lukt me aardig om
de zaak in balans te houden. Absorb, observe and never lean back. ’s Ochtends vroeg begin ik de dag baantjes trekkend in het zwembad. Laatst, bij de kleedhokjes, sprak een man me aan. Ik bekeek hem van top tot teen en concludeerde: een bankier. Hij vroeg: ‘Meneer Smith, hoe slaagt u er toch in om zo onafhankelijk uw eigen koers te varen?’ Ik heb geantwoord dat ik zonder grote verwachtingen ben begonnen. Dat we daarna stapje voor stapje groeiden, er hart en ziel in stopten en nooit om geld bij de bank hebben gebedeld. We zijn nooit ingegaan op overnameflirts. Weet je wat hij zei? ‘Dan heeft u veel geduld moeten hebben.’ Dat éne zinnetje verklapt waar het vandaag de dag aan schort. Wat goed is, krijgt amper de tijd om zich te bewijzen. Alles moet meteen een succes zijn. Zo werkt het niet, ook niet in deze jachtige tijd.’

So thank God for the crisis? ‘Misschien komt er een eind aan overconsumptie en hebberigheid. Hopelijk gaan we ons weer meer richten op waar het in dit leven echt om draait. Mijn ambities zijn nooit over the top en altijd haalbaar geweest: to have a nice day.’
Een paar schoenen, dassen en pakken van Paul Smith helpen me op weg? ‘Dat ligt eraan. Wie Paul Smith koopt, wil best afwijken van de standaard. Maar niet te veel. Niet te excentriek, hooguit een beetje silly. We werken graag met visuele grapjes: oude schrijfmachinetoetsen als manchetknopen of de kaart van Londen in een rubber schoenzool. Dat valt bij een breed publiek in de smaak. Ik reken Bryan Ferry en Paul Weller, maar ook bankiers, politici en zelfs journalisten tot mijn klanten.’
Soms zit het aardigheidje aan de binnenkant verstopt. ‘Tony Blair meende eens een eenvoudige witte blouse te dragen. Maar tijdens een werkbezoek aan president Bush kleurde hij rood toen hij merkte dat er op de manchetknopen pin-ups waren afgebeeld.’

U staat bekend als the King of Stripes. Waar komt die streepmanie vandaan? ‘Toen we onze eigen stoffen gingen bedrukken, was ik zo verrukt over de mogelijkheden dat ik álles uit de kast wilde halen. Het was lastig kiezen, vandaar die veelheid aan strepen. Eerlijk gezegd ben ik ze nu wel een beetje zat. Ze zijn zo succesvol dat het voorspelbaar wordt. Paul Smith is meer dan streepjes.’ De collecties zijn doordrongen van uw ideeën,
humor en persoonlijkheid. U wordt vast 110. Maar er komt een dag… ‘Dat ik er niet meer ben. Ik heb veel vertrouwen in de designers die bij ons werken. Maar wie weet, wordt Paul Smith dan toch gewoon een merk als andere merken.’ 

Interview Jack Meijers
Geplaatst in EH&I  7, 2012